Linuxization CD
	© 2542 อัศวิน เชาวนกฤษณกุล
	jmeam@geocities.com

ส
วัสดีครับ หายหน้าหายตาไปนานพอสมควรกับ Linuxization CD ก็อย่างที่บอกไว้นั่นแหละครับ ผมจะเขียนส่งมาเป็นครั้งคราว ไม่ลงเป็นประจำทุกแผ่น และเนื้อหาใน Linuxization CD ก็จะแตกต่างไปจาก Linux-ization ในนิตยสารด้วย นั่นคือ จะเน้นรูปประกอบมากกว่า เพราะไม่มีข้อจำกัดในเรื่องเนื้อที่ และอีกสิ่งที่แตกต่างก็คือ ผมจัดหน้าตาของบทความเองครับ ส่วนในนิตยสารนั้น ฝ่ายศิลป์ของ IT.SOFT จะจัดให้เป็นสไตล์เดียวกันทั้งเล่มครับ
สำหรับในตอนนี้ จะเป็นการติดตั้งโปรแกรม DOS-Emu ซึ่งดูจากชื่อก็คงจะรู้ว่าเป็นดอสอีมูเลเตอร์ แต่ DOSEmu ไม่เป็นดอสอีมูเลเตอร์เสียทีเดียวนัก เนื่องจากในการใช้งาน ยังต้องใช้ไฟล์ต่างๆ จากดอส เรียกว่าเป็นโปรแกรมสร้างคอมพิว-เตอร์จำลอง เพื่อให้ดอสทำงานก็ได้ครับ
และการติดตั้งตามขั้นตอนต่อไปนี้ จะต้องมีดอสพาร์ทิชันอยู่ในฮาร์ดดิสก์ด้วย สำหรับในตัวอย่าง จะอยู่ในพาร์ทิชัน /dev/hda2 และเมาต์ไว้ที่ /dosc ครับ

เริ่มต้น	
เริ่มจากดาวน์โหลดโปรแกรม DOSEmu จาก http://www.dosemu.org/ หรือจากซีดีแผ่นนี้ก็ได้ครับ ในขณะที่เขียนอยู่จะเป็นรุ่น 0.98.7 ซึ่งเพิ่งจะเผยแพร่พอดี เลขรุ่นของ DOSEmu จะใช้รูปแบบเดียวกันกับลีนุกซ์ นั่นคือ เลขหลักที่สอง ถ้าเป็นเลขคี่ หมายถึงรุ่นทดสอบ (เบต้า) และถ้าเป็นเลขคู่ หมายถึงรุ่นใช้งาน (Stable) ซึ่ง DOSEmu 0.98.7 นี้ ต้องใช้กับลีนุกซ์ 2.0.28 ขึ้นไป (หรือ 2.1.15 ขึ้นไป)
เมื่อได้ไฟล์ dosemu-0.98.7.tgz มาเรียบร้อยแล้ว (สมมติว่าเก็บในไดเรกทอรี /tmp) ก็จัดการขยายข้อมูลในไฟล์ออกมาโดยใช้คำสั่งนี้ได้เลยครับ
% tar zxvf /tmp/dosemu-0.98.7.tgz
% cd dosemu-0.98.7
เมื่อขยายเสร็จเรียบร้อยแล้ว จะได้ไฟล์มากมายในไดเรกทอรี dosemu-0.98.7 ลองสำรวจดู ถ้าใครจะลุยเอง ก็อ่านไฟล์ QuickStart และไฟล์ต่างๆ ในไดเรกทอรี doc
ขั้นตอนการติดตั้ง DOSEmu แบ่งออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ คือ 1. คอมไพล์ และติดตั้งโปรแกรม 2. ทดสอบ และ 3. กำหนดค่าของโปรแกรม

คอมไพล์	
การคอมไพล์ และติดตั้งโปรแกรม DOSEmu นั้นง่ายมากครับ มีขั้นตอนง่ายๆ 2 ขั้นตอนเท่านั้น (คำสั่งต่อไปนี้ทุกคำสั่ง ถ้าไม่ระบุเป็นอย่างอื่น ให้เรียกใช้โดย root จากไดเรกทอรี dosemu-0.98.7)
% make
% make install
หากไม่มีอะไรผิดพลาด คำสั่งแรก ซึ่งเป็นการคอม-ไพล์โปรแกรมจะใช้เวลาตั้งแต่ 3 - 20 นาที ส่วนการติดตั้งโดยคำสั่งหลังนั้น ใช้เวลานิดเดียวครับ
DOSEmu จะติดตั้งโปรแกรมลงใน /usr/bin และติดตั้งไฟล์อื่นลงใน /var/lib/dosemu ส่วนไฟล์กำหนดค่าซึ่งอยู่ที่ /etc จะต้องสร้างขึ้นเอง

ทดสอบ	
โปรแกรม DOSEmu ได้รวมเอาเคอร์เนลของระบบปฏิบัติการ FreeDOS มาให้ด้วย (FreeDOS เป็นโอเอสฟรีที่คอมแพตทิเบิลกับดอส) ซึ่งสามารถใช้ทดสอบกับ DOSEmu ได้ การทดสอบก็เพียงเรียกคำสั่ง
% ./first-test
รอสักครู่ก็จะได้พร้อมต์ของ FreeDOS มา จากนั้นก็ออกจาก DOSEmu โดยใช้คำสั่ง
C:\> exitemu

ติดตั้ง	
เมื่อการทดสอบผ่านไปโดยเรียบร้อย คราวนี้ก็มาถึงการติดตั้งค่าต่างๆ ของ DOSEmu โดยเริ่มจากสำเนาไฟล์กำหนดผู้ใช้ไปที่ /etc
% cp etc/dosemu.users.easy \
> /etc/dosemu.users
(คำสั่งนี้ยาวไปหน่อยครับ เลยต้องพิมพ์ “\” ที่ท้ายบรรทัด ซึ่งจะเป็นการบอกว่ายังไม่จบคำสั่ง โดยจะมีพร้อมต์ “>” ขึ้นมาเพื่อให้พิมพ์คำสั่งต่อไปได้ จริงๆ แล้วพิมพ์รวดเดียวไปเลยก็ได้ครับ)
ไฟล์ตัวอย่างนี้ กำหนดสิทธิ์ค่อนข้างหละหลวม เพราะจะอนุญาตให้ทุกคนที่เรียก DOSEmu สามารถเข้าถึงทรัพยากรที่สำคัญๆ หลายอย่างที่ต้องใช้สิทธิ root แต่ถ้าเป็นเครื่องส่วนตัว ก็คงไม่ต้องห่วงเรื่องนี้มาก (หากใครกังวลจริงๆ ก็ใช้ไฟล์ etc/dosemu.users.secure แทนก็ได้ครับ)
เสร็จจากไฟล์กำหนดผู้ใช้แล้ว ก็ไปแก้ไขไฟล์กำหนดค่า /etc/dosemu.conf ดังนี้ครับ
•	หัวข้อ $_term_char_set แก้จาก "" เป็น "ibm"
•	หัวข้อ $_rawkeyboard แก้จาก "0" เป็น "1"
•	หัวข้อ $_console แก้จาก "0" เป็น "1"
•	หัวข้อ $_graphics แก้จาก "0" เป็น "1"
•	หัวข้อ $_chipset แก้จาก "" เป็นชื่อการ์ดที่ใช้ ตามรายการการ์ดในคอมเมนต์ หรือถ้าการ์ดที่ใช้ไม่มี ก็ให้ใช้ "plainvga" แทน
•	หัวข้อ $_hdimage แก้จาก "hdimage.first" เป็นดีไวซ์ของพาร์ทิชันดอส เช่น "/dev/hda2"
ต่อไปก็สำเนาโปรแกรมต่างๆ ของ DOSEmu ที่จะต้องใช้เมื่อบูตดอสขึ้นมา
% mkdir /dosc/dosemu
% cp 0.98.7.0/commands /dosc/dosemu
การติดตั้งเสร็จแล้วครับ เมื่อต้องการใช้ DOSEmu ก็ให้ umount พาร์ทิชันดอส แล้วเรียก dos ได้เลยครับ
% umount /dosc
% dos
โดยทั่วไปก็จะเจอข้อผิดพลาดจาก himem.sys เพราะ DOSEmu มีไดรเวอร์ XMS ในตัว จึงไม่ต้องใช้ไดรเวอร์ภายนอกอีก ข้อผิดพลาดนี้ไม่สำคัญครับ กด Enter ผ่านไปได้เลยครับ
คำสั่งต่างๆ ของ DOSEmu จะอยู่ในไดเรกทอรี C:\DOSEMU\ ซึ่งคำสั่งที่สำคัญก็คือ exitemu เอาไว้ออกจากโปรแกรมครับ
ส่วนปุ่มที่ใช้หลักๆ ก็คือ Ctrl-Alt-PgDn สำหรับออกจากโปรแกรม นอกจากนี้การเปลี่ยนคอนโซลจาก DOSEmu จะต้องใช้ปุ่ม Ctrl-Alt-Fn แทน (เช่นเดียวกับการเปลี่ยนคอน-โซลจาก X Window)

X Window + Mouse	
การใช้ DOSEmu บน X Window ให้เรียกโปรแกรม xdos ซึ่งจะเปิดหน้าต่างของโปรแกรมออกมา
การใช้เมาส์นั้น สามารถใช้ได้ทั้งบนคอนโซล และบน X Window โดยการแก้ไขไฟล์ /etc/dosemu.conf เพิ่มเติมดังนี้ครับ
•	หัวข้อ $_mouse แก้จาก "" เป็น "microsoft"
•	หัวข้อ $_mouse_dev แก้จาก "" เป็น "/dev/ mouse"
รูปที่ 1 โปรแกรม xdos
โปรแกรม DOSEmu ยังสามารถกำหนดค่าต่างๆ ได้อีกมากมาย แต่เอกสารของโปรแกรมก็ยังไม่ค่อยดีนัก บางครั้งก็ต้องใช้วิธีลองผิดลองถูก
จากการทดสอบ DOSEmu ทำงานได้ดีพอสมควร สามารถเรียกโปรแกรมไดรเวอร์ภาษาไทยบนคอน-โซลได้ ผู้ใช้ลีนุกซ์ ที่ต้องการใช้ดอสในบางครั้ง น่าลองครับ