![]() |
DOBÓR NATURALNY Dobór naturalny jest uważany za podstawowy mechanizm ewolucji biologicznej. Nie jest to jednak jaka¶ tajemnicza siła, dobieraj±ca osobniki lepiej przystosowane. Organizmy żywe s± pod wieloma względami zróżnicowane, to zróżnicowanie jest zdeterminowane genetycznie. Jeżeli założymy, że różnice te wpływaj± na przeżywanie i rozmnażanie się organizmów, to z pokolenia na pokolenia zmieniać się będzie frekwencja różnych form w populacji. Ponieważ zmiany te dotycz± cech zdeterminowanych genetycznie, wygodniej będzie rozważać dobór nie w kategoriach fenotypu, lecz zmian często¶ci genotypu, a jeszcze lepiej w kategoriach zmian często¶ci genów. Można więc powiedzieć, że wynik doboru to zmiany w genach, uwarunkowane zróżnicowana przeżywalno¶ci± i rozrodczo¶ci±. Krytycy teorii doboru pow±tpiewaj±, czy z losowych mutacji, które s± jedynie błędami przy kopiowaniu informacji genetycznej mog± powstać skomplikowane, a przez to mało prawdopodobne układy. Na tego rodzaju krytykę, zwolennicy teorii doboru odpowiadaj± w następuj±cy sposób: każda zmiana w materiale genetycznym, zachodz±ca z małym prawdopodobieństwem, może pogorszyć lub poprawić dostosowanie. Bior±c pod uwagę fakt, że organizmy się rozmnażaj±, uzyskujemy wiele różnych układów, z których jedne s± lepiej, drugie gorzej przystosowane. Działanie doboru polega na dopuszczaniu do dalszego rozrodu tylko lepiej przystosowanych. W celu lepszego wyja¶nienia tego zagadnienia można przytoczyć rozumowanie, którym posłużył się Richard Dawkins w ksi±żce ¦lepy zegarmistrz. Dawkins stara się udowodnić, że dobór naturalny, bazuj±c na przypadkowych układach, jest w stanie doprowadzić do powstania złożono¶ci, któr± dostrzegamy w naturze. Rozważane jest tam zdanie, będ±ce cytatem z Hamleta, które brzmi: METHINKS IS LIKE A WEASEL (Zdaje mi się, że jest podobniejsza do łasicy przeł. J Paszkowski). Istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo (1 na 1040), aby uzyskać takie zdanie z wszystkimi literami na wła¶ciwym miejscu, naciskaj±c przypadkowe klawisze na klawiaturze komputera. Tak samo jak niemożliwe jest uzyskanie skomplikowanych układów w jednym kroku; na drodze tzw. "doboru jednorazowego". Dawkins rozważa jednak inny sposób według, którego może działać dobór, nazywa go "doborem kumulatywnym". WyobraĽmy sobie, że komputer wybiera przypadkow± sekwencję 28 znaków (w przypadku Dawkinsa było to WDLMNLT DTJBKWIRZRZELMQCO P), następnie kopiuje w kilkunastu egzemplarzach (replikacja). Ale kopiuj±c owe znaki, przypadkowo z pewnym stałym prawdopodobieństwem robi błędy (mutacje). Następnym krokiem jest wybór spo¶ród uzyskanych sekwencji, tych które s± najbardziej podobne do poszukiwanej. W ten sposób symulowane s± procesy replikacji z mutacjami oraz selekcji. Oto co udało się uzyskać powtarzaj±c ten zabieg, przez kolejne 40 pokoleń: (pokazano tylko co dziesi±te pokolenie): pokolenie 10: MDLDMNLS ITJISWHRZREZ MECS P, pokolenie 20: MELDINLS IT ISWPRKE Z WECSEL, pokolenie 30: METHINGS IT ISWLIKE B WECSEL, pokolenie 40: METHINGS IT IS LIKE I WEASEL, W czterdziestym trzecim pokoleniu udało się ostatecznie uzyskać cel! Dobór kumulatywny (gdzie, nawet najmniejsza poprawa stanu rzeczy tworzy podstawę przyszłego rozwoju) zasadniczo więc różni się od doboru jednorazowego (w którym każda próba zaczyna wszystko od nowa). Ewolucja nigdy by do niczego nie doszła, gdyby zachodz±ce w jej trakcie procesy zależałyby od doboru jednorazowego. Współczesna biologia odrzuca dziedziczenie cech nabytych i przypisuje genetyczn± zmienno¶ć przypadkowym, mutacjom genowym i chromosomowym (odno¶nik). Uważa się , że w¶ród wielu mutacji nieprzystosowawczych s± również takie, które s± przystosowawcze, natomiast zróżnicowane przeżywanie jest sił± eliminuj±c± osobniki Ľle przystosowane, jednocze¶nie usuwaj±c geny odpowiadaj±ce za wykształcenie się tego złego przystosowania.
![]() © 1997, 1998 Biologia Molekularna w Internecie Webmaster ![]() |